Hayat, insanın karşısına bazı zamanlarda, “Hâlâ umut var, hâlâ bu dünya çok güzel bir yer…” demek için öyle anlar çıkarıyor ki istemsizce gülümserken buluyorsunuz kendinizi. Uzupis de öyle bir yer. Vilnius’un orta yerinde bir nehir, Vilnia, nehir boyunca bir cadde. İşte, burası aslında bir cadde değil, bir ütopya cumhuriyeti…

Uzupis, Litvanya’nın eski şehrinde bir cumhurbaşı, on bir askeri ve keşke her ülkenin bunu kullansa diyeceğiniz anayasasıyla bir ütopya cumhuriyeti.

Çoğunlukla Yahudilerin yaşadığı Litvanya’nın eski şehir merkezindeki bu bölge önce yıkılmış, ardından da Sovyet döneminde evsizlerin ve alt gelirli insanların yaşadığı bir mekâna dönüşmüş. Bölgeye sanatçıların el atması ve yerleşmeye başlamasıyla Uzupis Cumhuriyeti’nin temelleri atılmış.

Cumhuriyetin koruyucusu melek heykeli, dört bir yanda sanat atölyeleri, duvar resimleri, her mevsim için değişen bayrağı ile burası adeta kendi gerçekliğini yaşıyor. Kuruluş tarihi de ilginç, 1 Nisan 1997. Dünyaya sen mi bir şakasın ben mi dercesine, Litvanya’nın orta yerinde hoşgörünün sembolü olarak hayatına devam ediyor.

Anayasasının en önemli maddeleri, son üç madde: Mağlup etme, karşılık verme, teslim olma. Ama her maddesi birbirinden güzel.

Benim en sevdiklerim; 1., 14. ve 29. maddeler oldu.

Ya sizin?

  1. Herkes Vilnele Deresi kıyısında yaşama hakkına sahiptir. Vilnele Deresi de herkesin yanından akıp gitme hakkına sahiptir.
  2. Herkes sıcak su kullanma, kışın ısınma ve bir çatı altında barınma hakkına sahiptir.
  3. Herkes ölme hakkına sahiptir, ancak bu bir zorunluluk değildir.
  4. Herkes hata yapma hakkına sahiptir.
  5. Herkes özgün olma hakkına sahiptir.
  6. Herkes sevme hakkına sahiptir.
  7. Herkes sevilmeme hakkına sahiptir, ancak bu şart değildir.
  8. Herkes sıradan ve tanınmamış olma hakkına sahiptir.
  9. Herkes aylaklık yapma hakkına sahiptir.
  10. Herkes bir kediyi sevme ve ona bakma hakkına sahiptir.
  11. Herkes, taraflardan biri ölene kadar, bir köpeğe bakma hakkına sahiptir.
  12. Köpek, köpek olma hakkına sahiptir.
  13. Kedi, sahibini sevmek zorunda değildir, ancak ihtiyaç duyulması halinde yardım etmelidir.
  14. Herkes, bazen sorumluluklarından habersiz olma hakkına sahiptir.
  15. Herkes şüphe duyma hakkına sahiptir ama bu zorunluluk değildir.
  16. Herkes mutlu olma hakkına sahiptir
  17. Herkes mutsuz olma hakkına sahiptir.
  18. Herkes susma hakkına sahiptir.
  19. Herkes bir şeye inanma hakkına sahiptir.
  20. Hiç kimse şiddet kullanma hakkına sahip değildir.
  21. Herkes, önemini ve önemsizliğini takdir etme hakkına sahiptir.
  22. Hiç kimse sonsuzluğu tasarlama hakkına sahip değildir.
  23. Herkes anlama hakkına sahiptir.
  24. Herkes hiçbir şey anlamama hakkına sahiptir.
  25. Herkesin birden fazla milliyete tabi olma hakkı vardır.
  26. Herkesin kendi doğum gününü kutlama ya da kutlamama hakkı vardır.
  27. Herkes kendi adını hatırlamalıdır.
  28. Herkes sahip olduğu şeyleri paylaşmalıdır.
  29. Hiç kimse sahip olmadığını paylaşamaz.
  30. Herkesin erkek/kız kardeşe ve anne-babaya sahip olma hakkı vardır.
  31. Herkes özgür olabilir.
  32. Herkes kendi özgürlüğünden sorumludur.
  33. Herkes ağlama hakkına sahiptir.
  34. Herkes yanlış anlaşılma hakkına sahiptir.
  35. Hiç kimse başka birisini suçlu gösterme hakkına sahip değildir.
  36. Herkes bireysel olma hakkına sahiptir.
  37. Herkes hiçbir hakka sahip olmama hakkına sahiptir.
  38. Herkesin korkusuz olmaya hakkı vardır.
  39. Mağlup etme.
  40. Karşılık verme.
  41. Teslim olma.